In lengthening surgeries, surgical intervention is performed especially on the bones. Muscles, nerves, vessels and other soft tissues accompany the lengthening process together with the bones. The tissues that are most difficult to adapt to lengthening are muscles. When physical therapy is added to the treatment procedure during extension, the process becomes more comfortable.

Limb lengthening surgery can be performed on children from the age of 5-6, when they can adapt to the surgical procedure. If applied to children; the number of additional operations that may be required in the future; The amount of shortness present is determined by age and growth potential.

(FIGURE 1a-b)

2– Who is eligible for limb lengthening surgery?
Genetic factors or various diseases during childhood can lead to short stature. Conditions causing short stature include:
•Genetic diseases affecting the bones: achondroplasia, multiple enchondromatosis, multiple osteochondromatosis, etc.
•Childhood and adult diseases affecting growth in one or both legs or arms (hemimelia, sequelae of poliomyelitis, polyostotic fibrous dysplasia, post-tumor surgeries, sequelae of osteomyelitis, etc.)
•Nutritional disorders
•Hormonal disorders

These diseases may result in shortening, angulation, or rotation deformities in one or both legs or arms. The decision to perform bone lengthening, deformity correction, or limb equalization surgeries depends on factors such as the patient’s age, the cause of the disease, the extent of shortening, and growth potential.

3– What are the techniques used in limb lengthening surgery?
Limb lengthening techniques are classified into three groups based on the devices and methods used:
•External fixation (Ilizarov technique) (FIGURE 2)
•Computer-assisted external fixation (FIGURE 3)
•Internal fixation (motorized nails) (FIGURE 4)
•Combined technique (combination of internal and external fixation) (FIGURE 5a-b)

The basis of limb lengthening surgery lies in the Ilizarov external fixation system, gradually extending the bone. This method can be combined with internally applied nail systems or solely using expandable nail systems within the bone. The choice of the method depends on factors such as the patient’s age, the bone region to be lengthened, the planned lengthening amount, the degree of deformity, and the physician’s experience.

4- How are the preparations for limb lengthening surgery done?
Detailed examinations of the patient planning limb lengthening surgery are conducted initially. The amount of shortening in a single bone or total shortening, the degree of angulation if present, and the disease causing the shortening are identified. Muscle strength, joint range of motion, and nerve damage are assessed. Detailed length x-Rays are created to plan the amount of lengthening and determine which bone to start with. Ideally, performing simultaneous lengthening surgery on four bones (two tibias and two femurs) is not recommended due to the load it would impose on the body and the coordination issues with muscles.
Considerations include the patient’s expectations, overall health, and smoking status (smoking is a significant factor affecting the formation or delay of new bone in lengthening surgeries). Patients should be thoroughly informed about these aspects.

The final step is selecting the appropriate method based on all gathered data. Questions to be considered include:
-Which bone or bones will be lengthened?
-What is the planned lengthening amount?
-Is there any angulation?
-What is the patient’s age and weight (leg circumference)?
-What are the patient’s expectations (duration, cosmetic concerns, etc.)?
For instance, if lengthening is to be performed on the femur and the patient is overweight with no angulation, either unilateral external fixation + internal nail or an expandable nail alone might be preferred.

If the lengthening procedure will be performed from the shin bones (tibia), if the patient is of appropriate weight and there is angulation, Ilizarov or computer-assisted external fixators may be preferred.

5- How is limb lengthening surgery performed?
Limb lengthening surgery is conducted by an experienced orthopedic specialist under general or spinal anesthesia. The procedure begins by medically breaking the bone that is planned to be lengthened using controlled transverse (horizontal) osteotomy. After osteotomy, the bone lengthening/fixation systems are securely applied to the bone, as explained earlier. All these surgical procedures involve small incisions. (FIGURE 6a-b)
On the first day after surgery, the patient’s general condition is stabilized using antibiotics and pain relievers. Depending on the overall health of the patient, partial weight-bearing is allowed using supports such as a walker or crutches for daily activities and isometric muscle exercises begin on the same day. Hospitalization generally lasts two to three days.
Lengthening procedures start on the 5th day for children and the 7th day for adults after surgery. The preferred lengthening rate is an average of 1 mm per day, divided into four equal increments of 0.25 mm each. (FIGURE 7a-b)

Once lengthening is complete, the consolidation phase, where the newly formed bone hardens, begins. This period is approximately twice the length of the actual lengthening. During this time, patients can bear more weight while walking with support. FIGURE 8a-b)
Periodic X-ray checks ensure proper bone union, and once consolidation is sufficient, the externally applied fixation device is removed through a surgical procedure.

6– What is the treatment duration for limb lengthening surgery?
The treatment duration for limb lengthening surgeries varies based on the patient’s age, the bone being lengthened, and the amount of lengthening. In younger patients  lengthening procedures are generally have shorter treatment periods. It is crucial to note that smoking significantly slows down and inadequately supports new bone formation, making this an important consideration in lengthening surgeries.(For this reason, I generally do not recommend the cosmetic lengthening method for smoking. Prof Dr Bahtiyar Demiralp)
During the treatment process, physical therapy plays a vital role in maintaining joint flexibility and muscle strength. Patients should follow a nutritious diet and take calcium supplements to expedite the healing process.

7– What are the potential risks in limb lengthening surgery?
In these types of surgeries, if external fixation systems (external fixator) are applied, the most common issue is pin site problems. Regular pin site care is crucial, and often, dressing changes are sufficient.
Another potential risk is muscle contractures, which become more likely as the amount of lengthening increases. This issue is usually overcome with physical therapy and regular muscle exercises. In rare cases, problems can be resolved through applications of Botox to relax muscles or small surgical procedures.
“Delayed formation of the newly lengthened bone (consolidation insufficiency) is generally a problem seen in individuals with chronic diseases, extensions due to poliomyelitis sequelae, and smoking. Adjusting the lengthening pace can overcome this issue in individuals with additional health conditions.

8– What are the costs associated with limb lengthening surgery?
The costs of limb lengthening surgery are as frequently asked as the techniques themselves. Since technical aspects such as materials used, lengthening amount, and treatment duration vary from person to person, price ranges also show variability. Therefore, providing a fixed figure for limb lengthening surgery costs is not possible. To inquire about the prices for limb lengthening surgery, you can contact the physician who will perform the treatment for detailed information on the process.

9– Some questions about height growth:
-Are there exercises for height growth, and what are they?
Height growth exercises are among the methods that can be used to increase stature. Some of these exercises include:
• Stretching exercises: Activities like yoga and pilates can be performed for this purpose. Stretching exercises increase joint mobility by stretching muscles and ligaments, promoting flexibility, and correcting posture.
• Swimming: Regular swimming keeps the body flexible and helps maintain a straight posture, supporting the spine.
• Sports: Engaging in activities such as pull-ups, basketball, volleyball, and swimming can aid height growth by strengthening muscles.

-Do genetic factors influence height growth?
Genetic factors primarily influence height growth. The height of the parents are the main factors in determining the height of the child.

-What are the nutrients that support height growth?
Nutrients supporting height growth contribute to the healthy development of bone, joint, and muscle structures. These nutrients include calcium, protein, vitamin D, phosphorus, zinc, and magnesium, which should be rich in foods such as dairy products, leafy green vegetables, meat, fish, poultry, eggs, legumes, and nuts. However, the consumption of these foods should be controlled under the supervision of a dietitian.
-At what age is height growth more effective?
Height growth is more effective during the adolescence period. Adolescence is generally considered to be around 9-16 years for girls and 11-17 years for boys. Natural height growth is not expected beyond these ages.

More detailed information regarding the limb / bone lengthening procedure can be obtained face to face by contacting the institution where I work.

Wishing healthy days.

BOY UZATMA AMELİYATLARI İLE İLGİLİ MERAK EDİLEN KONULAR:

1–Boy uzatma ameliyatı nedir? 

2-Boy uzatma ameliyatı kimlere yapılır?

3–Boy uzatma ameliyat teknikleri nelerdir?

4-Boy uzatma ameliyatı hazırlıkları nasıl yapılır?

5-Boy uzatma ameliyatı nasıl yapılır?

6–Boy uzatma ameliyatı tedavi süresi ne kadardır?

7-Boy uzatma ameliyatında olası riskler nelerdir?

8-Boy uzatma ameliyatı fiyatları nedir? 

9–Boy uzatma hakkında sık sorulan sorular.

1- Boy uzatma ameliyatı nedir?

Boy uzatma ameliyatı, genellikle tedavi amaçlı, bazen de estetik nedenlerle kol ve/veya bacaklardaki kemiklerin uzatılması için yapılan bir ortopedik ameliyattır. Uzatma, kemiğin cerrahi yöntemler ile kırılması ve kırılan kemik bölgesinin günde 1 milimetre hızı ile birbirinden ayrılması sağlanarak uygulanır. Bu şekilde oluşan boşlukta vücudun yeni doku üretme kapasitesi sayesinde yeni kemik dokusu oluşur ve kemikte uzama sağlanır. Bu yönteme distraksiyon osteogenezisi denir.

Uzatma işleminde uygun olan uzatma miktarı kaval kemiğinde (tibia) 5-7 cm uyluk kemiğinde ( femur ) 7-10 cm dir. İdeal uzatma miktarı vücutta altın oranı bozmayacak şekilde planlanmalıdır. Ancak; tek bacak kısalığı, yaralanma, parçalı kırık, vb. tıbbi zorunluluk hallerinde tek kemikten 20 cm ye kadar uzatma işlemleri de yapılabilmektedir. Boy uzatma ameliyatlarında cerrahi müdahale özellikle kemiklere yönelik yapılır. Kaslar, sinirler, damarlar ve diğer yumuşak dokular kemikler ile birlikte uzatma işlemine eşlik ederler. Uzamaya en zor adapte olan dokular kaslardır. Uzatma esnasında tedavi prosedürüne fizik tedavi eklendiğinde ise süreç daha konforlu hale gelmektedir. 

Boy uzatma ameliyatı, çocuklarda cerrahi işleme uyum sağlayabileceği 5-6 yaşından itibaren yapılabilir. Çocuklara uygulanacaksa; ileride öngörülen gerekebilecek ilave operasyon sayısı; mevcut kısalık miktarı, yaş ve büyüme potansiyeline göre belirlenir. 

 (RESİM 1a-b)

2- Boy uzatma ameliyatı kimlere yapılır? 

Genetik kökenli ya da çocukluk çağında geçirilen çeşitli hastalıklar boy kısalığına neden olabilir. Boy kısalığına neden olan durumlar:

• Kemikleri etkileyen genetik kökenli bazı hastalıklar: akondroplazi, multipl enkondromatozis, multipl osteokondromatozis gibi,  
• Tek veya her iki bacakta büyümeyi bozan bazı çocukluk ve erişkin çağı hastalıkları ( hemimelia, poliomyelit sekeli,  poliostatik fibroz displazi, tümör ameliyatları sonrası, osteomyelit sekeli vb.)  
• Beslenme bozuklukları,
• Hormonal bozukluklar,

Yukarıda tanımlanan hastalıklar tek veya her iki bacakta veya kolda kısalık ve açılanma, rotasyon gibi deformitelere yol açabilir. Hastanın yaşı, hastalığın sebebi, kısalık (cm) veya eğriliğin ( açısal olarak derece ) miktarına göre; her kemikte uygun yöntem kullanılmak sureti ile kemik uzatma, deformite düzeltme, ekstremite (uzuv) eşitleme ameliyatları yapılabilir. 

3- Boy uzatma ameliyat teknikleri nelerdir?

Boy uzatma teknikleri kullanılan cihaz ve yönteme göre:

• Eksternal fiksasyon (ilizarov tekniği)  (RESİM 2)
• Bilgisayar destekli eksternal fiksasyon  (RESİM 3)
• İnternal fiksasyon (motorlu çivi)  (RESİM 4)
• Kombine teknik (internal ve eksternal fiksasyon birlikte) olarak  sınıflandırılabilir. (RESİM 5a-b)

Boy uzatma cerrahisinin temeli İlizarov eksternal fiksatör sistemi ile kemiğin kademeli olarak uzatılması işlemine dayanır.  Bu yöntem ile birlikte kombine olarak kemik içerisinden uygulanan çivi sistemleri veya sadece tek başına kemik içerisine uygulanan uzayabilen çivi sistemleri ile uzatma işlemi yapılabilir.  Hangi sistemin tercih edileceği; hastanın yaşı, uzatılacak olan kemik bölgesi, planlana uzatılma miktarı, kemikteki kısalık ve eğriliğin miktarı ve hekimin tecrübesine göre değişmektedir.   

4- Boy uzatma ameliyatı hazırlıkları nasıl yapılır?

Boy uzatma ameliyatı planlanan hastanın öncelikle ayrıntılı muayenesi yapılır. Boy kısalığı ya da tek kemikteki kısalık miktarı, açılanma varsa derecesi ve kısalığa sebep olan hastalık tespit edilir. Kas gücü, eklem hareket açıklığı, sinir hasarının olup olmadığı kontrol edilir. Ardından ayrıntılı uzunluk grafileri çekilerek hangi kemikten kaç cm uzatılacağı ve hangi kemikten başlanacağı planlanır. İdeal olarak aynı anda 4 kemikte ( iki kaval + iki uyluk kemiği ) uzatma ameliyatı vücuda getireceği yük ve kasların uyum sorunu nedeni ile uygun değildir. 

Uzatma işlemi planlanırken; hastanın beklentisi, genel sağlık durumu, sigara içip içmediği değerlendirilir (uzatma ameliyatlarında uzatılan yeni kemiğin oluşmaması ya da gecikmesindeki en büyük sebeplerden biri sigara kullanımıdır) . Hasta bu konularda tam olarak bilgilendirilmelidir.  

En son aşama tüm veriler ışığında uygulanacak yöntemin seçilmesidir. Yöntemin seçilmesinde şu sorular sorulmalıdır:

 -Hangi kemik ya da kemikler uzatılacak?

 -Kaç cm uzatma planlanıyor?

 -Kemikte açılanma var mı?

 -Hastanın yaşı ve hastanın kilosu ( bacak çevre kalınlığı ) nedir?

 -Hastanın beklentisi ( süre, kozmetik kaygı vb.) nedir?

  Örneğin uzatma işlemi uyluk kemiklerinden ( femur ) yapılacak ise, hasta kilolu ise ve açılanma yok ise öncelikle unilateral eksternal fiksatör + intramedüller çivi veya tek başına uzayabilen çivi tercih edilebilir. 

Uzatma işlemi kaval kemiklerinden ( tibia ) yapılacak ise hasta uygun kiloda ise ve açılanma var ise öncelikle ilizarov veya bilgisayar destekli eksternal fiksatörler tercih edilebilir. 

  5- Boy uzatma ameliyatı nasıl yapılır?

Boy uzatma ameliyatı bu alanda deneyimli bir ortopedi uzmanı tarafından genel anestezi veya bölgesel (spinal) anestezi altında gerçekleştirilir. 

Cerrahi işleme, uzatılması planlanan kemiğin tıbbi yöntemler ile transvers olarak (enine) kontrollü olarak kırılması işlemi ile başlanır. Bu işleme osteotomi denir. Osteotomi işleminden sonra uzatılacak kemiğe yukarıda anlatılan kemik uzatma ve tespit sistemleri stabil bir şekilde tespit edilir. Tüm bu cerrahi işlemler küçük kesiler ile yapılmaktadır.  (RESİM 6a-b)

Ameliyattan sonraki ilk gün antibiyotik ve ağrı kesici ilaçlar kullanılarak hastanın genel durumunun stabil olması sağlanır. Hastanın genel vücut durumuna göre ameliyattan sonraki gün veya ikinci gün walker, koltuk değneği gibi destekler ile kısmi yük verilerek ayağa kalkmasına tuvalet vb. ihtiyaçlarını yerine getirmesine izin verilir ve aynı gün izometrik kas egzersizlerine başlanır. Hastanede yatış süresi için genellikle iki ila üç gün yeterlidir. 

Çocuklarda ameliyattan sonraki 5. günde erişkinde ise 7. günde kemik uzatma işlemi başlanır. Tercih edilen uzatma hızı günde ortalama 1 mm dir. Bu 1 mm, 4 eşit parçaya bölünerek yapılar. Yani her uzatma işlemi 0.25 mm hızında gerçekleştirilir. 

 (RESİM 7a-b)

Uzatmanın tamamlanmasının ardından yeni oluşan kemiğin sertleşmesi (konsolidasyon) dönemine geçilir. Bu süre ortalama olarak, uzatma süresinin iki katı kadar bir süredir. Bu süre içerisinde hasta yine destekli olarak yürümek kaydı ile daha fazla yük verebilir. 

 (RESİM 8a-b)

Periyodik grafi kontrollerinde kaynama yeterli olarak izlendiğinde dışarıdan uygulanan fiksasyon cihazı yine cerrahi bir işlem ile bacaktan çıkarılır.

         6- Boy uzatma ameliyatı tedavi süresi ne kadardır?

Boy uzatma ameliyatlarında tedavi süresi hastanın yaşına, uzatma yapılan kemiğe ve uzatma miktarına göre değişmektedir. Küçük yaşlardaki uzatma işlemlerinde tedavi süresi daha kısa iken yaş ilerledikçe bu süre uzar. Çok önemli bir nokta sigara içen kişilerde yeni kemiğin oluşması çok çok yavaş ve yetersiz olmaktadır. (Bu yüzden sigara kullanımında kozmetik uzatma yöntemini genellikle önermemekteyim. Prof Dr Bahtiyar Demiralp)

Tedavi sürecinde fizik tedavi uygulanması, hastanın eklemlerini esnek tutmada ve kas gücünü korumada önemli bir rol oynar. Hastalar iyileşme hızını artırmak için besleyici bir diyetle beslenmeli ve kalsiyum takviyeleri almalıdır.

7- Boy uzatma ameliyatında olası riskler nelerdir?

Bu tip ameliyatlarda eğer dışarıdan tespit sistemleri ( eksternal fiksatör) uygulanacak ise en sık görülen sorun tel dibi sorunlarıdır. Düzenli tel dibi bakımı önemlidir. Ve genellikle pansuman takibi yeterli olmaktadır.

Bir diğer olası risk kas kontraktürleridir. Uzatma miktarı arttıkça kontraktür gelişme olasılığı da artar. Bu sorun genellikle fizik tedavi, düzenli kas egzersizleri aşılır. Nadiren kasa uygulanan botoks uygulamaları veya küçük cerrahi işlemler ile kas gevşetmeleri ile de sorun çözülebilmektedir. 

Uzatılan yeni kemiğin geç oluşması ( konsolidasyon yetersizliği) ise genellikle kronik hastalığı olan, poliomyelit sekeli nedenli uzatmalar ve sigara kullanımında görülen bir problemdir. Ek hastalığı olan kişilerde uzatma ritmi değiştirilerek bu sorunun üstesinden gelinebilir.         

8- Boy uzatma ameliyatı fiyatları nedir?

Boy uzatma teknikleri kadar ameliyat fiyatları da çok sorulan sorular arasındadır.  Bu tip ameliyatlarda kullanılan malzeme, uzatma miktarı, tedavi süresi gibi teknik konular kişiye göre değiştiği için fiyat aralıkları da kişiye göre değişkenlik göstermektedir.  Dolayısıyla boy uzatma ameliyatı fiyatları hakkında sabit bir rakam vermek söz konusu değildir. Boy uzatma ameliyatı hakkında fiyat alabilmek için tedaviyi yapacak olan hekime başvurarak süreçle ilgili detaylı bilgi alabilirsiniz.

9– Boy uzaması hakkında merak edilen bazı konular:

–Boy uzatma egzersizleri var mıdır nelerdir?

Boy uzatma egzersizleri, boyun uzunluğunu artırmak için kullanılabilecek yöntemlerden biridir. Boy uzatma egzersizlerinden bazıları şunlardır:

• Esneme egzersizleri: Yoga ve pilates gibi egzersizler bu amaçla yapılabilir. Bu grup egzersizler, kasları ve bağları esneterek eklemlere daha fazla hareket alanı sağlar. Vücut esnekliğini artırmak ve duruşu düzeltmek için önemlidir. 
• Yüzme: Düzenli yüzmek vücudu esnek tutar ve duruşu düzelterek omurgayı düz tutmaya yardımcı olabilir.
• Sporlar: Barfiks, basketbol, voleybol ve yüzme gibi sporlarla ilgilenmek, kasları güçlendirerek boy uzamasına yardımcı olabilir.

–Genetik faktörler boy uzamasını etkiler mi?

Genetik faktörler boy uzamasını öncelikli olarak etkilemektedir. Anne ve babanın boyu çocuğun boyunun belirlenmesinde temel faktörlerdir.

-Boy uzamasını destekleyen besinler nelerdir? 

Boy uzamasını destekleyen besinler, kemik, eklem ve kas yapıların sağlıklı büyümesini ve gelişmesini sağlar. Bu besinler; kalsiyum, protein, d vitamini, fosfor, çinko ve magnezyum bakımından zengin olmalıdır. Bunlar; süt ve süt ürünleri, yeşil yapraklı sebzeler, et, balık, tavuk, yumurta, baklagiller ve kuruyemişlerdir. Ancak bu besinler de bir diyetisyen takibinde ve kontrollü olarak tüketilmelidir. 

–Hangi yaşta boy uzatma daha etkilidir?

Ergenlik döneminde boy uzatma daha etkilidir. Ergenlik dönemi, genellikle kızlarda ortalama 9-16 yaş arası, erkeklerde ise ortalama 11-17 yaş arası olarak kabul edilir. Doğal yollar ile bu yaşlardan sonra boy uzaması beklenen bir durum değildir.

Boy / kemik uzatma işlemi süreçleri ile ilgili olarak çalışmakta olduğum kurumda temas kururak yüz yüze  daha ayrıntılı bilgi edinebilirsiniz. 

Sağlıklı günler dileklerimle.

Botoks denildiğinde aklımıza ilk olarak en popüler uygulama olan yüzdeki kırışıkları kapatmak için yapılan enjeksiyon uygulamaları gelmektedir. Halbuki kas gerginliklerini azaltmak, ortadan kaldırmak için ortopedi branşında botoks uygulamalarının geçmişi çok daha uzun dönemlere dayanmaktadır. Konumuz olan topuk botoksu da bu uygulamalardan bir tanesidir.

Tüm dünyada her yıl yaklaşık 2 milyon insan topuk ağrısı nedeni ile doktora başvurmaktadır. Ağrılı Topuk Sendromu tanısı konulan bu vakalarda ağrının nedeni yapısal (düz taban, çukur taban), inflamatuar, dejeneratif veya nöropatik sebepler olabilir. Ancak Ağrılı Topuk Sendrom tanılı vakaların büyük çoğunluğunu Plantar Fasiitis dediğimiz taban zarı gerginliği ve bunun sonucunda gelişen Topuk Dikeni hastaları oluşturmaktadır.

Hastalar özellikle sabahları ilk adımlarının ve gün içerisinde dinlendikten sonraki ilk adımlarının çok ağrılı / acılı olduğunu söylerler. Yürüme mesafesi ve aktivite miktarı arttıkça ağrının şiddeti de artmaktadır.

Hastaların muayenesinde tabanda kalkaneusun (topuk kemiği) iç alt tarafına denk gelen plantar fasia bölgesi parmak ile bastırmakla çok ağrılıdır. Ayak taban germe muayenesi ağrılı olarak karşımıza çıkar. Diz tam ekstansiyonda iken (düz şekilde uzatıldığında) ayak bileğinin yukarıya doğru gerilmesi tabanda ve kalf da ağrı ve gerilmeye yol açar. Direk grafide (röntgen) ayak tabanında kalkaneusun alt ucunda gül dikenine benzeyen bir kemik uzaması görülebilir ki, buna kalkaneal spur (topuk dikeni) denilmektedir. 

Ağrılı Topuk Sendromu ile müracaat eden hastalarımızda tanımız Plantar Fasiit olduğunda; tedaviye öncelikle hastalığı tetikleyen etkenlerden; aktivite kısıtlaması, kilo verme, uygun ayakkabı seçimi ile başlanmalıdır. Ardından; ortez kullanımı (tabanlık, gece splinti), antienflamatuar ilaçlar, germe egzersizleri ve gerekirse ayak taban masaj ve banyoları önerilebilir. 

Altı ay ve üzerinde devam eden inatçı vakalarda ise bir sonraki aşamaya geçilerek mini inzavif yöntem olarak enjeksiyonlar veya Radyofrekans Ablasyon (RF) tedaviye eklenir. Enjeksiyonlar içerisinde; Kortikosteroidler (CS), PRP (platelet rich plasma), Kök Hücre ve Botoks (Botilinium Toksin A: BTA) uygulamaları yer almaktadır. 

Kortikosteroid uygulamaları en çok kullanılan yöntemdir. Erken dönemde hasta şikayetlerinde azalmaya yol açarken, uzun dönemde çok etkili değildir ve tekrarlayan uygulamalar plantar fasianın incelmesine ve nadiren de olsa rüptürü’ne (kopmasına) neden olmaktadır. 

PRP uygulamaları yan etki oranı diğer yöntemlere göre çok çok az olmasına rağmen; literatür sonuçları diğer bölge PRP uygulamalarına oranla topuk ağrısında çok etkili olmadığını göstermiştir.

Kök Hücre uygulamaları ise başarı yüzdesi / fiyat oranı açısından topuk ağrısı tedavisinde oldukça maliyetli tedavi seçeneği olarak karşımıza çıkmaktadır. 

Botoks-A yani botilinum toksini-A; Clostridium botulinum adlı bakteriden elde edilen bir toksindir. Bu toksin; sinir kas kavşağında sinir uçlarından salınan asetil kolin isimli mediatörün salınımını engelleyip sinir iletimini bloke ederek, sinirin aktive ettiği kasın hareketini / kasılmasını geçici olarak durdurur. BTA uygulamalarına baktığımızda aslında ortopedi literatüründe oldukça çok sayıda uygulama (serebral palsi, spastik ayak, plantar hiperhidrosis gibi) ve çalışma olmasına karşın Plantar Fasiitis tedavisinde ihmal edilmiş bir tedavi yöntemidir. Hastanın şikayetinin analizi, ayrıntılı muayenesi ile mevcut topuk ağrısının ana sebebi ortaya konulduğunda, uygun hastalara topuk bölgesinden ve gerekirse kalf bölgesinden (gastrokinemius kası) yapılan enjeksiyonlar hasta konforunu hızlı bir şekilde ve uzun süreli olarak arttırmaktadır.

RF yöntemine baktığımızda ise topuk ağrısına neden olan sinir ağının (Baxter nöriti) mini invazif yöntem ile yakılarak ağrının giderilmesidir. Bu yöntem spesifik vakalarda kullanılmak kaydı ile etkili olmaktadır.  

 Tüm bu tedavi seçeneklerine rağmen şikayetleri devam eden hastalarda cerrahi yöntemlere geçilmesi gerekir. Cerrahi teknikler arasında plantar fasianın medial dalının gevşetilmesi, spur eksizyonu gibi yöntemler eklenmektedir.

Noksanlıklar daha çok yüksek enerjili travma, osteomiyelit (kemik enfeksiyonu), tümöral dokunun çıkarılması ve doğumsal nedenlerle oluşmakta ve eşlik eden eklem, kas, tendon gibi yumuşak doku hasarları bu noksanlığın tedavisine ilave olarak uygulanacak tedavinin zorluğunu ve fonksiyonel sonuçları da önemli ölçüde etkilemektedir.

Kemik noksanlıklarının tedavisinde geçmişten günümüze çeşitli yöntemler uygulanmıştır. Bunlar içinde spongiyoz kemik grefti, allogreftler, vasküler pediküllü serbest kemik greftleri (fibula veya iliak kanat), protez uygulamaları sayılabilir.

Kemik noksanlıklarının, kemik transport (kaydırma) ile kapatılması yöntemi, Ilizararov’un en popüler yöntemlerinden birisidir. Bu yöntemle, herhangi bir uzunluktaki kemik doku kaybı, kemik greft ihtiyacı olmadan kapatılabilmektedir.

Kemik parçanın kaydırılması işlemi, çapraz gergin tellerin bağlandığı halkalarla tüm bacak yada kol boyunca hedef kemiğe doğru yapılır.

İlizarov sistemi ile kemik noksanlıklarının giderilmesi işlemi doğumsal, travmatik, tümör cerrahisi, ya da kemik enfeksiyonu sonrası oluşan tüm kemik noksanlıklarında tekrarlayan ameliyatlar neticesinde kaynamayan kemiklerin tedavisinde uygulanabilir.

Bu yöntemde önce dikkatli ve özenli bir planlama gereklidir. Planlamanın ardından kemik noksanlık sebebine ve yerine bağlı olarak ilizarov sistemi bacağa /kola uygulanır ve kemiğin uzamaya elverişli olan kısmından kemik tıbbi yöntemler işle kırılır. Ameliyattan sonraki 5-7-nci günde uzatma işlemine başlanır. Günde 1 mm hızı ile uzatma en ideal hızdır. Dolayısı ile uzatma işlemi süresi noksanlığın miktarına göre değişir. (ör: 5 cm kısalık için 50 gün uzatma gereklidir.) Uzatmanın ardından sıra uzatılan kemiğin vücuttaki diğer kemiklerin kalitesine gelmesi için bekleme süresi başlar. Bu sürede yaklaşık uzatma süresinin 2-2.5 katıdır.

Hasta ameliyattan sonraki gün (ameliyat yerine ve kemik noksanlığının sebebine de bağlı olmak kaydı ile) bacak üzerine kısmi yük vermek kaydı ile ayağa kaldırılır. Uzatma süresine bacağa tam yük verilmez, kısmi yük verilir. Ancak uzatma bittiği andan itibaren özellikle hastanın tam yük vererek yürümesi istenir ki bu da kaynama ve yeni kemik oluşumunu hızlandıran olumlu bir etkendir.

Bu arada kemik oluşumunu yavaşlatan bazı etkenler de vardır ki bunların içinde poliomyelit hastalığı, sigara, uzatmanın hasta tarafından hızlı ve kontrolsüz yapılması örnek verilebilir

Uzun kemik noksanlıklarının ve kaynama yokluklarının tedavisinde İlizarov yöntemi günümüzde başarıyla uygulanmaktadır. Özenli bir planlama, dikkatli bir cerrahi, tecrübe ve sıkı bir takip ile pek çok sorunlu vakanın tedavisi başarılı bir şekilde yapılmış ve yapılmaktadır.

Kas iskelet sistemi tümörlerinin çok farklı çeşitleri vardır. Bunlar her yaşta görülmekle birlikte belli yaş ve cinsiyetlerde farklı tümörlerin görülme sıklığı değişir.

Kas iskelet sisteminin iyi huylu (benign) tümörleri tespit edildikleri bölgede büyüme ve ilerleme gösterirler. Bazıları çok yavaş büyürken, bazıları da hızlı büyüme eğilimi gösterip çevredeki diğer dokulara baskı yapabilir, çevre dokuları sarabilir, kemikte ise kemiğin içyapısını bozarak kemiği zayıflatıp kırığa sebep olabilirler. İyi huylu tümörler bazen kötü huylu tümör yapısına da dönüşebilir.

Kas iskelet sisteminin kötü huylu (malign) tümörleri ise, iyi huylu tümörlerden farklı olarak hızlı büyüme, çevre dokuları baskı altına alma ve etrafını çevreleme, kemikte ise hemen daima kırığa sebep olurlar.

Kas iskelet sistemi tümörlerinin ilk belirtileri genellikle şişlik ve ağrıdır.

İyi huylu tümörlerde şişlik genellikle yavaş gelişir ve uzun süredir vardır. Ağrı ise genellikle kola veya bacağa yüklenme, aktivite sonrasında kemiğin zayıflaması sonucu kendini belli eden bölgesel ağrılardır.

Kötü huylu tümörlerde ise şişlik hızlı gelişir, beraberinde çevre dokulara baskı nedenli kol ya da bacakta şişme, çevre artışı (damar basısı), uyuşma (sinir basısı) görülebilir. Ağrı genellikle sürekli ve istirahat halinde dahi görülen ağrı şeklindedir.

Ağrı ve şişlik dışında bazen de direk kemiğin etkilenmesi sonucu patolojik kırık diye adlandırılan, tümöre bağlı kırık ile de kendini belli edebilir.

Kas iskelet sistemi tümörleri ile mücadele multidispliner bir ekip çalışması gerektirir. Bu ekip içinde başta kas iskelet sistemi tümörleri ile ilgilenen bir ortopedist olmak üzere, radyoloji, nükleer tıp ve patoloji uzmanları, gerekirse onkoloji ve radyasyon onkolojisi uzmanları da olmalıdır.

Doktorla görüşme esnasında hastanın beraberinde daha önce yapılmış tetkikleri varsa yanında bulundurması hastalığın evveliyatı açısında doktora da yardımcı olacaktır.

Bunların dışında hastanın şikayetleri ve muayene bulgularına göre; hastadan kan tetkikleri, röntgen tetkiki, Ultrasonografi (USG) Bilgisayarlı Tomografi (BT), Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG), Kemik Sintigrafisi, Pozitron Emisyon Tomografisi (PET) veya gerekli görülen diğer tetkikler istenebilir.

İstenilen bu tetkikler ile tümörün; yerleşim yeri, boyutları, sınırları, içyapısı, yayılımı, vücudun başka yerinde olup olmadığı ve iyi huylu mu yoksa kötü huylu mu, olduğu konusunda doktora yardımcı tetkiklerdir.

Gerekli olan tetkiklerin ardından doktor ön tanıya yaklaşır ve son adım biopsidir.  Tümörden alınan biopsi materyalinin patolojik incelemesi sonucunda nihai tanı konur ve tedavi planlanır.

Biopsi, kitleden parça alınması işlemidir. Bu işlem kitlenin yeri, diğer doku ve organlarla olan komşuluğu, içyapısının ( kemik ya da yumuşak doku) özelliğine göre; iğne, tru cut ya da açık cerrahi şeklinde uygulanabilir. Ulaşılması zor bölgelerde gerekirse Ultrasound veya Bilgisayarlı Tomografi yardımı ile de yapılabilir.

Biopsi yönteminin büyüklüğü, hastanın genel durumu ya da kitlenin yerleşim yerine göre bu yöntemde hasta konforu için, lokal anesteziden genel anesteziye kadar farklı anestezi yöntemleri kullanılabilir. Tedavi planlamasında doğru tanı çok önemlidir. Biopsi ile netleştirilen tanının ardından tedaviye geçilir.

Bazı iyi huylu tümörlerde sadece takip bile yeterli olabilir. Düzenli aralıklarla yapılan takipler neticesinde kitlede bir ilerleme olmaz ise ( hatta bazı iyi huylu kemik tümörlerinde gerileme dahi gözlenebilir) hasta cerrahi yapılmaksızın takip edilebilir.

İlerleme gösteren veya kırık riski olan iyi huylu tümörlerde tedavi genellikle cerrahi yöntemle tümörün çıkarılması ve ardından kemiğin desteklenmesi, kuvvetinin arttırılması amacı ile yapılan ilave cerrahi tedavileri kapsar.

Kötü huylu olan kas iskelet sistemi tümörlerinin tedavi ise multidisipliner ( birden fazla farklı branşı ilgilendiren) tedavilerdir. Kötü huylu tümörün tedavisi; hücre yapısına, yerleştiği bölgeye, yayılımına göre cerrahi tedavi, kemoterapi (ilaç tedavisi) ve/veya radyoterapiyi (ışın tedavisi) kapsar.  Hastaya bazen bu tedavilerin tümü, bazen de bir kısmını uygulamak gerekebilir.

Gelişen teknoloji ve tıbbi alanlardaki gelişmeye paralel olarak; diğer tüm tümör tedavilerinde olduğu gibi kas iskelet sistemi tümörlerinde de erken tanı ve uygun tedavi hayat kurtarıcıdır.

           

Yırtık gelişen hasta genellikle aşil tendonunun kemiğe yapışma yerinin yaklaşık 5-7 cm yukarısında ayak bileğinin arkasında ani zorlanma sonucunda ani ve şiddetli bir acı ( hastaların ifadesine göre taş atılmış, tekme atılmış gibi) hisseder. O andan itibaren yürümekte zorlanan hasta o taraf ayağının parmakları üzerinde yükselemez.    Yırtık olan bölgede tendonda elle hissedilebilir çukurlaşma vardır ve ultrasonografi ya da MRI tetkikinde yırtığın tespit edilmesi ile tanı netleşir.

Tam yırtıklarda genellikle tercih edilen yöntem acil cerrahidir. Kısmi açık (yırtık üzerinden 3-4 cm kesi ile) yada açık yöntemler ile tendon cerrahi olarak tamir edilir ve ardından alçı, özel tip aşil botları, aşil atelleri ve kısa yürüme cihazları ile tedaviye 3-6 ay süre ile devam edilir.